Spelen is voor iedereen, met of zonder fysieke of verstandelijke vaardigheden.

Alle kinderen hebben een fundamenteel recht op spelen. Toch zien we dat kinderen met een beperking vaak niet de mogelijkheid krijgen om dit recht uit te oefenen. Het is noodzakelijk dat we actie ondernemen om dit te veranderen, want spelen en bewegen zijn essentieel voor alle kinderen.

Elk kind heeft de behoefte en het verlangen om te spelen, met of zonder beperkingen.

We moeten ernaar streven om veilige speelomgevingen te creëren die voor iedereen toegankelijk zijn. Kinderen met een beperking ondervinden dagelijks drempels, zowel praktisch als sociaal. Ze moeten zich aanpassen aan een wereld die vaak niet is afgestemd op hun behoeften. We moeten ons inzetten om een inclusieve speelomgeving te ontwikkelen en speelkansen te creëren voor iedereen, zodat alle kinderen zich welkom voelen en kunnen deelnemen aan waardevolle speelervaringen die aansluiten bij hun individuele behoeften.


1. Redenen

Het belang van samen spelen

Voor alle kinderen is spelen een essentiële levensbehoefte. Als ze de kans krijgen, duiken kinderen vol enthousiasme in het spel, overal en altijd. En het liefst samen met andere kinderen. Door samen te spelen, is de kans groot dat je nieuwe vrienden maakt. Jammer genoeg is dit niet voor ieder kind vanzelfsprekend. Kinderen met een beperking lopen hier vaak tegen drempels aan.

Samen spelen is niet alleen leuk, het geeft ook een boost aan je zelfvertrouwen. Spelenderwijs ontdekken wat je wél kan, daar word je blij van en geeft een hoop zelfvertrouwen.

Spelen als leerschool voor het leven

Door te spelen ontdekken kinderen zichzelf en hun omgeving. Ze verwerken wat ze meemaken, leren sociale vaardigheden, verleggen hun grenzen en ontwikkelen hun talenten. Kinderen kunnen al spelend heel wat van elkaar leren. Dagelijks vrij kunnen spelen is een fundamentele vereiste voor een gezonde ontwikkeling.

Samen spelen, samenleven

Ook voor kinderen met een beperking is spel belangrijk voor hun ontwikkeling, het opbouwen van zelfvertrouwen en het maken van vriendschappen in de buurt. Door al vroeg samen te spelen, leren kinderen met en zonder beperking dat iedereen erbij hoort. Samen spelen legt de basis voor een inclusieve samenleving.

Foto: Een kind maakt een gekke hoed met lint en bladeren.

2. Drempels

Ieder kind is uniek, met eigen karaktertrekken en talenten, maar de behoefte om te spelen is universeel. Alle kinderen, inclusief kinderen met een beperking, verlangen naar boeiende speelplekken met diverse activiteiten die ze samen kunnen beleven. 

Samen spelen is niet altijd vanzelfsprekend. Hoewel samen spelen voor de meeste kinderen natuurlijk aanvoelt, zijn er voor sommige kinderen en hun ouders drempels die dit bemoeilijken. Dat kunnen fysieke, sociale of emotionele zijn of een combinatie van verschillende drempels.

Fysieke drempels

Veel speelplekken zijn niet ontworpen met toegankelijkheid voor iedereen in gedachten. Denk aan te smalle toegangspoorten, paden die moeilijk begaanbaar zijn met een rolstoel of speeltoestellen die onbereikbaar zijn voor kinderen met een beperking. Soms is het zelfs niet mogelijk om de locatie te bereiken, omdat de weg ernaartoe niet toegankelijk is voor iedereen. Dit probleem doet zich niet alleen voor bij openbare speelplekken, maar ook bij scholen, kinderopvang en andere plaatsen waar kinderen en jongeren spelen en zijn.

Vaak wordt er bij de aanleg van een speelplek (en de nabije omgeving ervan) niet of nauwelijks rekening gehouden met de noden van zoveel mogelijk kinderen. Er is nog geen concrete, duidelijke regelgeving die zegt hoe een inclusieve speelruimte er precies moet uitzien. Er is wel het vademecum toegankelijk publiek domein, die richtlijnen geeft over de omgevingsaanleg, parkeergelegenheid, padenstructuur,… 

Ook tijdens verplaatsingen zouden kinderen en jongeren zich zelfstandig moeten kunnen verplaatsen op een veilige en aangename manier. Hiervoor kunnen beleidsmakers de kindnorm hanteren. Dat betekent dat het beleid rekening houdt met wat een kind maximaal aankan en minimaal nodig heeft. Wie de kindnorm hanteert, kijkt bij de inrichting van verkeersinfrastructuur en openbare ruimte door de bril van kinderen en jongeren. Dat resulteert in een omgeving die niet alleen veilig is voor kinderen, maar veilig voor iedereen.

Sociale drempels

Opvoeders en zorgverleners zijn soms overbezorgd als het gaat om kinderen met een beperking. Ze kijken vooral naar het kind vanuit zorgperspectief en vergeten dat het kind evengoed behoefte heeft aan fijn en uitdagend spel met leeftijdsgenoten. 

Ook onbekendheid speelt een rol. Kinderen met en zonder beperking zitten vaak op een andere school, in een andere jeugdbeweging, … en komen minder met elkaar in aanraking, waardoor ze elkaar niet leren kennen en er vooroordelen kunnen ontstaan. 

Ook beleidsmakers zijn soms onwetend over de noden die kinderen en jongeren met een beperking hebben, waardoor ze dit niet voldoende vertalen in hun beleid.

Emotionele drempels

Kinderen en jongeren willen het gevoel hebben dat ze ergens bij horen, dat ze deel uitmaken van een geheel. Ouders van kinderen met een beperking zijn soms terughoudend om naar een 'gewone' speelplek te gaan, uit angst voor negatieve reacties of uitsluiting.

Combinatie van drempels

Onze samenleving wordt steeds diverser. Met andere woorden: de kenmerken waarin mensen van elkaar verschillen nemen toe. Ook kinderen en jongeren groeien vandaag op in uiteenlopende omstandigheden. Zo lopen kinderen met een migratieachtergrond of een beperking een grotere kans om in armoede op te groeien. Wanneer een kind zowel een migratieachtergrond heeft, een beperking ervaart én in armoede leeft, stapelen drempels zich op – en soms komt daar ook discriminatie bij – waardoor deelname aan vrije tijd bemoeilijkt wordt.

Daarnaast kunnen ook genderrollen extra barrières opwerpen. Het aanbod kan bijvoorbeeld minder toegankelijk zijn voor meisjes, en sommige ouders zijn sneller geneigd dochters te beschermen.

Deze manier van kijken naar diversiteit – waarbij je verschillende factoren en hun onderlinge samenhang meeneemt – heet ‘intersectionaliteit’, ‘intersectioneel denken’ of ‘kruispuntdenken’. Elk kind heeft een meerlagige identiteit. Zonder een aangepast vrijetijdsaanbod kunnen de drempels voor deelname dan ook erg hoog worden.


3. principes

Universal design = ontwerpen voor iedereen

Universeel design is een ontwerpbenadering die zich richt op het creëren van omgevingen die toegankelijk en bruikbaar zijn voor iedereen, ongeacht hun mogelijkheden of beperkingen. Het garandeert dat iedereen zich welkom voelt, ongeacht hun mogelijkheden. Dit betekent niet dat elk kind elk toestel moet kunnen gebruiken, maar wel dat er voor ieder kind iets te beleven valt. Spelen is een recht voor alle kinderen! Toegankelijkheid en bruikbaarheid van speelplekken voor ieder kind zijn daarom essentieel.

Elk kind, ongeacht fysieke of mentale capaciteiten, speelt en wil spelen. We moeten streven naar veilige én leuke, uitdagende speelterreinen waar iedereen welkom is. Kinderen met een beperking ervaren dagelijks hindernissen, zowel fysiek, sociaal als emotioneel. We moeten speelplekken creëren waar alle kinderen zich thuis voelen en speelervaringen kunnen beleven die afgestemd zijn op hun noden.

Klik hier voor meer info over Universal design.

Proportioneel universalisme = universeel, maar op maat

Om ervoor te zorgen dat het aanbod voor iedereen toegankelijk is, laten we ons in de praktijk leiden door proportioneel universalisme.

Niet iedereen heeft immers dezelfde kansen op een gezond leven. Dit komt door verschillen in leefomstandigheden en persoonlijke mogelijkheden. Om dit eerlijk te maken, moeten we aandacht hebben voor deze ongelijkheid en diversiteit tussen mensen.

Het is dus gerechtvaardigd om meer hulp en ondersteuning te bieden aan wie het nodig heeft, zodat iedereen gelijke kansen krijgt. Een aanpak die voor iedereen precies hetzelfde is, werkt niet voor iedereen. Mensen hebben verschillende behoeften.

Proportioneel universalisme betekent dat we:

  • Naar iedereen kijken, niet alleen de meest kwetsbaren.
  • Het aanbod aanpassen aan de verschillende behoeften van mensen.


Klik hier voor meer info over proportioneel universalisme.

Integrale toegankelijkheid met de 7 B's van toegankelijkheid

Integrale toegankelijkheid van een plek betekent dat iedereen zonder onderscheid en zonder hulp deze plaats kan bereiken, betreden, gebruiken en begrijpen. 

Toegankelijkheid zorgt er niet alleen voor dat iedereen binnen kan of mee kan doen. Het zorgt ervoor dat iedereen zich goed voelt binnen de werking. Daarnaast zorgt toegankelijkheid ook voor een veilige plek om te ravotten en samen tijd door te brengen. 

Komaf ontwikkelde een poster rond toegankelijkheid: de 7 B’s van toegankelijkheid. De 7 B’s staan voor 7 thema’s: betaalbaarheid, bekendheid, bereikbaarheid, beschikbaarheid, begrijpbaarheid, betrouwbaarheid, bruikbaarheid. Deze poster laat je zien hoe je impact kan creëren en geeft je tips en ideeën om direct aan de slag te gaan met toegankelijkheid door te werken aan deze thema’s. De poster werd ontwikkeld voor lokale besturen en organisaties, maar kan een interessante gespreksstarter zijn voor iedereen.

Klik hier voor de poster van de 7 B's.

Klik hier voor meer info over toegankelijkheid.


4. Samenspeelplek

Een 'samenspeelplek' is een speelplek die toegankelijk is voor alle kinderen. Iedereen voelt zich er welkom, kinderen kunnen op de speelplek komen en ze kunnen ook daadwerkelijk meespelen. Om dit te bereiken, ontwikkelde het SamenSpeelNetwerk in Nederland de '100-70-50-regel'.

100-70-50-regel

  • 100% welkom: iedereen moet zich thuis voelen op de speelplek.
  • 70% bereikbaar: 70% van de speeltoestellen moet bereikbaar zijn voor iedereen.
  • 50% bespeelbaar: 50% van de speeltoestellen moet bespeelbaar zijn voor ieder kind.


Er staat dus niet: 100-100-100? Op samenspeelplekken zoeken we – net als op alle speelplekken – de balans tussen veiligheid en uitdaging. Die balans is voor ieder kind anders. 100% toegankelijk voor iedereen is niet mogelijk én niet wenselijk. 100% welkom is wel mogelijk én noodzakelijk.

Bij een samenspeelplek draait het niet alleen om de fysieke omgeving, maar ook om de sociale omgeving.

Speelomgeving

Dit is de plek waar gespeeld wordt: de toestellen, de ondergrond, de inrichting. Een "toegankelijke" of "inclusieve" speelomgeving betekent dat deze plek ook bruikbaar is voor mensen met een beperking. De speelomgeving moet ook voldoende veilig zijn. Kinderen en volwassenen ervaren veiligheid op verschillende manieren. Het is belangrijk om een balans te vinden tussen veiligheid en uitdaging. De speelplek moet veilig genoeg zijn zodat kinderen zich vrij voelen om te spelen, maar ook uitdagend genoeg.

Speelcultuur

Met het woord (samen)speelcultuur of inclusieve speelcultuur wordt bedoeld: de sfeer op de speelplek, hoe mensen met elkaar omgaan. Het gaat over hoe kinderen en volwassenen zich gedragen en welke ongeschreven regels er gelden. Dit betekent dat kinderen en volwassenen elkaar accepteren en respecteren. Het is belangrijk om samen met de kinderen, ouders en vrijwilligers te werken aan een inclusieve speelcultuur.

Foto: Een begeleider knijpt een spons uit op het been van een meisje om het water te laten voelen.

3 kernwoorden

foto: Een jongen met een bril en hoofdtelefoon toont een plastic bal uit het ballenbad.

Er zijn drie kernwoorden die belangrijk zijn bij een samenspeelplek: toegankelijkverbindend en geïntegreerd

  • Een samenspeelplek is toegankelijk voor iedereen.
  • Het is belangrijk dat de plek kinderen met elkaar verbindt. Er moet voor elk kind speelwaarde zijn.
  • Ten slotte is een samenspeelplek een samenhangend geheel waar speelplekken, rustplekken en infrastructuur samen komen tot een mooi geheel. Voor een toegankelijke speelplek zijn geen ingewikkelde aanpassingen in het ontwerp nodig. Wel vraagt het een specifieke manier van denken zodat het bewegen, beleven en ontmoeten toegankelijk is. Het is dan ook zeer waardevol om tijdens het ontwerpproces bewust bezig te zijn met toegankelijkheid en inclusie. De motivatie is om iedereen samen te laten spelen en bewegen binnen zijn eigen niveau en mogelijkheden.
Drie kernwoorden zijn belangrijk bij een samenspeelplek: toegankelijk, verbindend en geïntegreerd.
Analyseer je huidige speelplek

Benieuwd hoe toegankelijk jouw speelzone nu al is en hoe het beter kan? Je kan terecht bij Inter voor toegankelijkheidsadvies, een screening van je speelzone, hulp bij de omschrijving in het bestek of een volledige begeleiding. 

Ontwikkel een visie en creëer draagvlak

Voordat je begint, is het goed om samen een duidelijk beeld te vormen. Wat betekent toegankelijkheid voor jouw gemeente? En wat wil je met de samenspeelplekken bereiken? Door ouders, kinderen, zorgverleners en andere betrokkenen mee te laten denken, ontstaat een breed gedragen plan. Een duidelijke visie helpt iedereen dezelfde kant te laten kijken.

Zorg voor participatie

Praat met kinderen, ouders, leerkrachten, jeugdwerkers, buurtbewoners en andere betrokkenen. Vraag wat zij belangrijk vinden aan een speelplek, wat er nu ontbreekt en wat voor hen echt verschil zou maken. Betrek ook kinderen met een beperking rechtstreeks; zij weten als geen ander wat wel en niet werkt. Gebruik daarbij methodes die passen bij hun mogelijkheden, zoals visuele hulpmiddelen, spelvormen of eenvoudige vragen.

Beleidsparticipatie

Wil je aan beleidsparticipatie doen met kinderen en jongeren? Dan kan je op de site van Bataljong een resem aan tips & tricks vinden, en de optie om expertise in te huren. Via een belevingsonderzoek kan je als gemeente ontdekken hoe kinderen en jongeren hun omgeving ervaren.

Voor online beleidsparticipatie voorziet Bataljong een heleboel tools die je kan gebruiken om kindvriendelijke bevragingen of inspraakmogelijkheden te voorzien.

Participatietrajecten & belevingsonderzoek

Kind & Samenleving is dé expert in het uitwerken en opvolgen van participatietrajecten en belevingsonderzoek om het perspectief van kinderen te ontdekken. Zij werken in opdracht op gemeentelijk niveau voor ruimtelijke planning, maar ook op andere niveaus rond vrije tijd & spelen, klas- of schoolinrichtingen, of belevingsonderzoek op maat.

Specifieke tools van Kind & Samenleving

Neem toegankelijkheid van bij het begin mee

Ideeën voor nieuwe speelruimte of aanpassingen aan een bestaande speeltuin? Sta stil bij toegankelijkheid. Zet niet zomaar een (nieuw) toestel neer, maar bekijk ook de omgeving daarrond. Schrijf toegankelijkheid goed mee in het bestek. 

Onthoud voor wie je het doet
  • Voor alle kinderen met en zonder beperking, die er vrij kunnen spelen.
  • Voor alle begeleiders en bezoekers, die vlot kunnen meespelen.
  • Voor iedereen, om elkaar te ontmoeten en samen te spelen. 
Kies voor speelwaarde voor iedereen
  • Ontwerp een drempelvrije en obstakelvrije speelruimte.
  • Zorg voor rustpunten, houvast, overzicht en orde.
  • Maak een mix van uitdagingen en zintuiglijke stimuli.
  • Hou rekening met een mix van afmetingen en de verschillende leeftijden.
Wees creatief en kijk naar de volledige speelzone

Denk aan de keten van toegankelijkheid: de omgeving, padenstructuur, oriëntatie en vindbaarheid, bereikbaarheid, parkeerplaatsen, fietsenstalling, toegankelijke haltes openbaar vervoer, gepast meubilair, aangepast sanitair, zitbanken … 

Communiceer toegankelijk en zeg hoe toegankelijk het is
Zorg voor samenspeelkanssen

Inclusie gaat verder dan alleen de inrichting van een speelplek. Denk ook na over hoe je ontmoeting en samen spelen wil stimuleren op deze plekken. Dat kan bijvoorbeeld met activiteiten op de speelplek, gezamenlijke initiatieven van de buurtbewoners, scholen of jeugdverenigingen, of simpelweg door een gezellige plek te maken waar iedereen zich welkom voelt. Speelkansen krijgen pas echte waarde als kinderen en jongeren elkaar kunnen ontmoeten op deze plekken.

Klaar voor de volgende stap?

Zit de basis goed bij jullie? Ga dan voor de volgende stap! Laat je inspireren door het samenspeelnetwerk uit Nederland. Dit netwerk zet zich in om samen spelen voor alle kinderen mogelijk te maken. Ze delen kennis in het netwerk en ze inspireren elkaar. Spelen is van levensbelang en als kinderen de kans krijgen, spelen ze altijd en overal! Het liefst samen maar voor kinderen met ene beperking of in een maatschappelijk kwetsbare situatie is dit vaak niet evident. Ze baseren zich op het samenspeelakkoord waarin ze enkele ambities opgelijst hadden. Wil jij samen spelen voor alle kinderen mee helpen mogelijk maken? Neem zeker een kijkje!  Ze ontwikkelden ook een handige factsheet over het samenspeelakkoord. Bekijk zeker ook dit interessante artikel.

Of ken je de Speeltuinbende al? Deze bende kinderen (met en zonder beperking) houdt van buitenspelen en laat zich nergens door tegenhouden. Ze zorgen voor plekken waar je zorgeloos kan buitenspelen met andere kinderen. Ze geven tips om samen buiten te spelen en ze testen speelplekken op hun inclusiviteit. Inspirerend!


5. ONDERZOEK EN LITERATUUR

Inclusive playground design - Het onderzoek van Gaya Mor voor de universiteit van Groningen biedt inzicht in de manieren waarop een speelplaats toegankelijk kan zijn voor kinderen met een beperking.

Boek 'allemaal Spelen': Het eerste Nederlandstalige boek waarin de ontwikkeling van speelnatuur en de (on)mogelijkheden voor kinderen met fysieke beperkingen, cq. met gedragsstoornissen om hieraan met plezier deel te nemen vanuit heel verschillende invalshoeken en bijbehorende expertise belicht worden. Klik hier om dit boek te bestellen.


6. INSPIRATIE

Foto: Twee meisjes zijn samen onderweg door het park. Een van hen gebruikt een rolstoel.
Leerkrachten

De groene leeromgeving

De positieve impact van een groene leeromgeving blijkt extra groot bij kinderen met mentale beperkingen, leerstoornissen, aandachtstoornissen (zoals ADHD) en autismespectrumstoornissen. In een informele natuurlijke omgeving leren deze kinderen beter dan in een klas. Met deze studiedag bracht Bosplus inspiratie en goede voorbeelden uit binnen- en buitenland. In het bijzonder staan we stil bij de resultaten en de kant-en-klare activiteiten van het project Green Learning Environments (GLE) en bij het ontwerpen en inrichting van breed bruikbare speel- en leernatuur. De presentaties van de studiedag zijn terug te vinden via de link. Er zijn interessante sessies en workshops gegeven. 

Iedereen telt mee

Via deze deelsite van Klascement worden leermiddelen verzameld om te werken met leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.

Stichting het Gehandicapte Kind 

Deze Nederlandse stichting droomt van een samenleving waarin kinderen met en zonder een handicap samen opgroeien. Waarin het volkomen normaal is dat ze bij elkaar op school zitten, samen spelen in de speeltuin en sporten bij dezelfde sportvereniging. Zij gingen aan de slag met 24 basisscholen voor een inclusieve speelcultuur.

Foto: Een kind en een verklede begeleider spelen samen met bouwspeelgoed.
Jeugdwerk

Inclusie in het jeugdwerk

Via Komaf vind je heel wat interessante informatie terug rond inclusie en toegankelijkheid. Ook de oude brochures van Jeugdwerk voor Allen via vind je deze website terug.

Inclusieve speelpleinwerkingen

Werken aan inclusie en toegankelijkheid op het speelplein, hoe doe je dat? De Vlaamse Dienst Speelpleinwerk schreef er een ganse webpagina over. Laat je inspireren door hoe VDS vzw denkt over inclusief spelen/werken/toegankelijkheid , over kinderen en jongeren met een beperking en over meertaligheid bij kinderen en jongeren.

Lees hier een verhaal van inclusieve speelpleinwerkingen. In dit artikel belichten ze de projecten inclusieve speelpleinen. Hiermee verhoogden ze hun inspanningen om hun speelpleinwerkingen inclusiever te maken voor kinderen en jongeren met  een bepaalde zorgbehoefte. Laat je inspireren en lees hier het hele verhaal.

Speelrijke, taalarme spelenbox

Zes studenten Sociaal Werk aan Thomas More te Geel maakten in samenwerking met Tumult en Wereldspelers.be een speelrijke, taalarme spelenbox. De spelenbox is ontwikkeld zodat alle kinderen en jongeren met een vluchtverhaal volwaardig kunnen participeren in het vrijetijdsaanbod en dus geen uitsluiting ervaren. De focus ligt vooral op het betrekken van deze kinderen in heel het jeugdwerk en niet op het leren van de taal. De box bestaat voor 6-12-jarigen en voor 12-18-jarigen.

Toegankelijkheidsinformatie voor jouw event

Organiseer je een evenement dat je registreert via UitinVlaanderen? Wist je dat daar ook toegankelijkheidsinformatie aan toegevoegd kan worden? Zo weten bezoekers waar ze aan toe zijn, wat ze mogen verwachten en wie meekan. Ontdek hier hoe je jouw evenement vindbaar maakt mét toegankelijkheidsinformatie.

Foto: Twee meisjes gebruiken in het park pictogrammen om te communiceren.
Lokale besturen

Lerend netwerk Toegankelijke speeltuinen

Het lerend netwerk Toegankelijke speeltuinen is een netwerk waar Vlaamse lokale besturen in vergaderingen samenkomen om ervaringen en kennis uit te wisselen over dit thema, aangevuld met de expertise van Inter op vlak van toegankelijkheid.

Buitenspelen faciliteren voor iedereen

Lees hier een artikel over hoe een gemeente buitenspelen kan faciliteren voor mensen met een beperking. Hoe faciliteren en stimuleren gemeenten en speelverenigingen dit? Wil jij als gemeente dit ook doen? Neem dan zeker een kijkje.

Visie ontwikkelen: samen spelen

In de soms taaie onderwerpen van gemeenten is 'Samen Spelen' een echt leuk thema! Een lach op het gezicht van een kind toveren. Wie wil dat nou niet? Deze publicatie gaat je helpen om dat voor elkaar te krijgen. Hier vind je alle ingrediënten die je nodig hebt om samen spelen in jouw gemeente op poten te zetten. Het is een ecyclopedie vol tips, kennis en inspiratie.

Mooie voorbeelden

Op zoek naar mooie voorbeelden van lokale besturen die aan de slag gingen met het thema? In Kortrijk ontwikkelden ze een beleid voor inclusief spelen, in Mol kwam er een speeltuin voor alle kinderen, in Antwerpen ligt een toegankelijk speelbos en speelterrein, in Essen kan je het inclusieve Multimovepad ontdekken. Laat je inspireren door hun verhalen!

De inclusiemakelaar

Oranje vzw geeft advies aan lokale besturen rond ontwikkelen van een visie voor inclusief spelen en inrichten van speelruimtes en de omgeving.

Toolkit voor jeugdruimte

De 'toolkit voor jeugdruimte' werd ontworpen voor jeugdwerkers en lokale besturen in hun proces richting nieuwe of te vernieuwen jeugdinfrastructuur. De toolkit dient als praktische leidraad voor het ontwikkelen van jeugdinfrastructuurprojecten, met een focus op ontmoeting, vergroening, gedeelde ruimte en participatie.

Onbeperkt buiten XL

Een uitstap maken in de natuur moet mogelijk zijn voor iedereen! Maar waar vinden mensen met een beperking of hun begeleiders informatie over uitstappen in de natuur? En hoe kunnen parken en groendomeinen over hun inclusief aanbod communiceren? Goodplanet maakte een bundel met hulpmiddelen om parken hierbij te helpen.

Toegankelijkheidsinformatie voor jouw event

Organiseer je een evenement dat je registreert via UitinVlaanderen? Wist je dat daar ook toegankelijkheidsinformatie aan toegevoegd kan worden? Zo weten bezoekers waar ze aan toe zijn, wat ze mogen verwachten en wie meekan. Ontdek hier hoe je jouw evenement vindbaar maakt mét toegankelijkheidsinformatie.

Overzicht op maat

Bekijk hier hoe je als bestuur of organisatie een overzicht kan bieden van een lokaal aanbod voor kinderen met specifieke zorgbehoeften. Een lijst van initiatieven met aanbod voor kinderen met een specifieke zorgbehoeften.

Inspraak via duidelijke pictogrammen

PicToPlay is een creatieve en bewezen inspraakmethodiek die jeugdconsulenten, ontwerpers en ruimtelijke planners helpt om de stem van de jeugd centraal te stellen in ruimtelijke projecten.

Vrijetijdsdienst voor mensen met beperking

Laat je inspireren door de activiteiten van De Stroom. De Stroom is een vrijetijdsdienst voor mensen met een (vermoeden van) beperking. 

Rondhangen voor iedereen

Een straf rondhangbeleid houdt rekening met iedereen. Lees hier de visie van De Hangmakers en speel actief in op publieke ruimte waar jonge inwoners kunnen, willen en mogen zijn.


Foto: Twee kinderen zijn samen aan het ravotten in de achtertuin.
Ouders & familie

Ouders voor Inclusie

Ouders voor Inclusie is een vrijwilligersorganisatie van, voor en door ouders van kinderen met specifieke noden. Ze willen het recht op een inclusief leven ondersteunen door ouders sterker te maken en bij te staan in situaties waar ze moeilijkheden ervaren. De ervaringen, vragen en bezorgdheden van ouders geven richting aan de organisatie.

Zij ontwikkelden bijvoorbeeld de inclusiemeter: van 'excluses' naar gelijke kansen: Ouders van kinderen met specifieke noden horen vaak 'excluses' waarom hun kind niet welkom is. Via digitale tours ontdek je hoe jouw werking inclusiever kan worden.

De Ouders vzw

De Ouders vzw brengt ouders van kinderen met een beperking samen, online en in het echt. Ze bundelen informatie over organisaties, hulpmiddelen, leuke activiteiten, medische info e.d. via onze website, webinars, evenementen ...

Agenda toegankelijke evenementen

Op zoek naar evenementen die toegankelijk zijn? Bekijk de UitinVlaanderen kalender met toegankelijke events of de kalender van evenementen met ondersteuning van Inter en ontdek leuke uitstappen in jouw buurt en op jouw maat.

Samen spelen in de vrije tijd

Op zoek naar een leuke tijdsinvulling voor jouw kind(eren)? In vakantieperiodes of tijdens het schooljaar? Bekijk inclusieve speelpleinwerkingen en jeugdateliers via Oranje vzw. Of heb je interesse in een nieuwe hobby, sportclub, activiteitenaanbod... en vind je zelf niet of moeilijk de weg? Ook bij het inclusieve vrijetijdsaanbod kan Oranje vzw je bij helpen.

Fiola vzw

Fioala vzw biedt deskundige ondersteuning op maat voor personen met een (vermoeden van) beperking en hun netwerk. 

WVA-Metgezel

WVA-Metgezel is een vakantie -en vrijetijdspartner voor mensen met verstandelijke en/of fysieke beperking en mensen met autisme. Zij organiseren/ondersteunen ook enkele speelpleinwerkingen.

Speelpleinzoeker

Via de speelpleinzoeker van de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk vzw kan je inclusieve speelpleinen ontdekken. Inclusiewerkingen spreken actief (bv. in de communicatie naar ouders) de ambitie uit om elk kind de kans te geven om (avontuurlijk) te spelen door: Oog te hebben voor drempels die dit belemmeren en deze weg te werken. In te zetten op de sterktes en talenten van alle kinderen en animatoren. Elk kind is welkom. De werking zal altijd bekijken in welke mate het mogelijk is, naar draagkracht van de ploeg, dat een kind kan deelnemen.

Inclusieve kinderopvang

Ben je op zoek naar een inclusieve kinderopvang? Via de website van Opgroeien kan je op zoek naar een gepaste kinderopvang in jouw buurt 

Foto: Twee jongens rijden naast elkaar op driewielers.
Kinderopvang

Inclusieve kinderopvang

Via de website van Opgroeien lees je tips om een inclusieve kinderopvang te doen slagen. Dat betekent vaak een goede afstemming tussen ouders en kinderopvang.

Centrum Inclusieve Kinderopvang

Het Centrum Inclusieve Kinderopvang vangt zelf kinderen op of brengt je in contact met andere opvangvoorzieningen die inclusieve kinderopvang aanbieden. Deze voorzieningen kunnen ondersteuning krijgen van het centrum. Ontdek de centra in Vlaanderen en Brussel via deze kaart.

Interessant leesvoer

VBJK is een expertisecentrum dat staat en gaat voor Vernieuwing in de Basisvoorzieningen voor Jonge Kinderen. Via deze pagina vind je enkele interessante publicaties, waaronder hun publicatie 'Inclusie van kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften. Een leidraad voor inclusieve kinderopvang.'

Ze bieden ook een reader aan om te bouwen aan een kwaliteitsvolle inclusieve kinderopvang, want dat doe je niet alleen. De Reader bundelt alle informatie om een inclusieve opvang uit te bouwen.

Foto: Een jongen verplaatst zich met een rolstoel op een aardeweg.
Ruimtelijke planners en ontwerpers

Inrichten van natuurlijke speelomgeving

Een praktische gids van Springzaad voor het inrichten van natuurlijke speelomgevingen voor kinderen met een fysieke beperking.

Speeltuin inrichten

Wil jij graag inspiratie over het inrichten van inclusieve speelruimte? Kijk dan zeker eens hier! Laat je verder ook inspireren door hun kijk op inclusief spelen.

 https://komaf.be/nl/themas/artikel/goede-praktijk-de-inclusieve-speeltuin-in-lier

 

Samenspeeltuinen

Via ontwerpster Suzanne Van Ginneken van Speelnatuur lees je alles over samenspeeltuinen, wat dit is en wat de voordelen ervan zijn. Je ontdekt er goede voorbeelden (vb. Zutphen, Hoeven, Leiden) en leest er hoe je dit ook kan doen als lokaal bestuur.

Vademecum integrale toegankelijkheid

Het Vademecum bevat richtlijnen om een park beter toegankelijk te maken voor iedereen, ook voor mensen met een handicap. Het gaat daarbij niet om de juridische toegankelijkheid, maar om de bereikbaarheid, de betreedbaarheid en de bruikbaarheid van het park voor iedereen.

Onbeperkt buiten XL

Een uitstap maken in de natuur moet mogelijk zijn voor iedereen! Maar waar vinden mensen met een beperking of hun begeleiders informatie over uitstappen in de natuur? En hoe kunnen parken en groendomeinen over hun inclusief aanbod communiceren? Goodplanet maakte een bundel met hulpmiddelen om parken hierbij te helpen.

Inspraak via duidelijke pictogrammen

PicToPlay is een creatieve en bewezen inspraakmethodiek die jeugdconsulenten, ontwerpers en ruimtelijke planners helpt om de stem van de jeugd centraal te stellen in ruimtelijke projecten.

Speeltuininrichting

BOERplay richt al sinds 1961 de algemene buitenruimte in op gebied van spelen en bewegen. Ze houden rekening met de 4 menstypen, de verschillende leeftijdscategorieën en de speelwaarden. We kijken naar de functie van de omgeving en door wie deze wordt gebruikt. Op die manier kan iedereen ervan genieten! Wil je meer weten over hoe zij naar inclusief spelen kijken? Surf dan zeker eens naar hun website en laat je inspireren. 

Het KOMPAN Play Institute is het team van speelspecialisten van KOMPAN, dat zich bezig houdt met het ontwikkelen, documenteren en onderzoeken van spel en speelplaatsen. Eén van hun belangrijkste werkgebieden is het testen en documenteren van spelontwerpen voor alle kinderen met of zonder beperking. Laat je inspireren door hun visie op gelijkheid in het spel en inclusief spelen. 

Lappset vindt dat buiten spelen vanzelf moet gaan. Voor kinderen met een beperking, voor volwassenen, voor ouders, inclusief spelen voor iedereen! Soms zijn kleine aanpassingen aan een ‘gewoon’ speeltoestel al voldoende. Plezier maken is daarbij belangrijk. Als je plezier ervaart dan voel je je veilig en gewenst. Vanuit plezier verleg je grenzen en worden kansen zichtbaar. Lappset ontwerpt speelplekken waarbij specifiek rekening wordt gehouden voor iedereen met een beperking. Dit ontwerpprincipe noemen we 'All-in'. Bekijk hier hun onderzoek.

Bij IJreka vinden ze inclusief spelen erg belangrijk. Daarom bieden ze verschillende speeloplossingen waarbij mensen met en zonder beperking samen kunnen spelen! Laat je inspireren door hoe zij tegenover inclusief spelen staan.